TickerKhojલેખો · 18 October 2026
SEBI એ 7 ડિસેમ્બર 2026 થી ક્લોઝિંગ-ઓક્શન અને ડેરિવેટિવ્ઝના સમયમાં ફેરફાર કરવાનું નક્કી કર્યું છે
4 મિનિટનું વાંચન
ટૂંકમાં
SEBI ના 15 ઓક્ટોબરના સર્ક્યુલર મુજબ 7 ડિસેમ્બર 2026 થી સામાન્ય વેપારના દિવસો પર ઇક્વિટી ક્લોઝિંગ ઓક્શન 3:30 થી 3:40 વાગ્યા સુધી અને મોટાભાગના ઇક્વિટી-ડેરિવેટિવ્ઝનો વેપાર 3:45 વાગ્યા સુધી રહેશે; પેરેગ્રાફ 4.8 ઓર્ડર-ટ્રાન્ઝિશનના ફેરફારો 8 ફેબ્રુઆરી 2027 થી શરૂ થાય છે.
7 ડિસેમ્બર 2026 થી શું બદલાશે
7 ડિસેમ્બર 2026 થી, સામાન્ય વેપારના દિવસો પર ઇક્વિટી કેશ-માર્કેટ ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેસન માટે SEBI ના સર્ક્યુલરમાં 3:30 વાગ્યાથી 3:40 વાગ્યા સુધીનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. દસ મિનિટના આ સેશનમાં સંદર્ભ-કિંમતની ગણતરી અને ટ્રાન્ઝિશન માટે એક મિનિટ, મર્યાદિત (લિમિટ) અને બજાર (માર્કેટ) બંને પ્રકારના ઓર્ડર દાખલ થઈ શકે તેવી પાંચ મિનિટ અને માત્ર મર્યાદિત ઓર્ડર જ દાખલ થઈ શકે તેવી ચાર મિનિટનો સમાવેશ થાય છે. સિસ્ટમ 3:38 વાગ્યા અને 3:40 વાગ્યાની વચ્ચે રેન્ડમલી ઓર્ડર એન્ટ્રી બંધ કરશે.
7 ડિસેમ્બર 2026 થી, સામાન્ય વેપારના દિવસો પર ઇન્ડેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝનો વેપાર 3:45 વાગ્યા સુધી કરવાનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ એક્સપાયરી થનાર ઇન્ડેક્સ કોન્ટ્રેક્ટ તેની એક્સપાયરીના દિવસે 3:30 વાગ્યે બંધ થઈ જશે. એક્સપાયરીના દિવસો સહિત તમામ સામાન્ય વેપારના દિવસો પર સ્ટોક ડેરિવેટિવ્ઝનો વેપાર 3:45 વાગ્યા સુધી ચાલુ રાખવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, અને કેશ-માર્કેટનું પોસ્ટ-ક્લોઝ સેશન ક્લોઝિંગ કિંજતે 3:50 વાગ્યાથી 4:00 વાગ્યા સુધી ચાલશે. ખાસ વેપાર સેશન માટે, સર્ક્યુલર સાપેક્ષ સમયનો ઉપયોગ કરે છે: CAS તેની દસ મિનિટની અવધિ જાળવી રાખે છે, CAS સમાપ્ત થયાના પાંચ મિનિટ પછી ડેરિવેટિવ્ઝ બંધ થાય છે, અને ડેરિવેટિવ્ઝ બંધ થયાના પાંચ મિનિટ પછી દસ મિનિટનું પોસ્ટ-ક્લોઝ સેશન શરૂ થાય છે.
મોટાભાગના ફેરફારો 7 ડિસેમ્બર 2026 થી અમલમાં આવે છે. સતત ટ્રેડિંગમાંથી ક્લોઝિંગ ઓક્શનમાં આગળ લઈ જવાતા અનએક્ઝિક્યુટેડ લિમિટ અને આઈસબર્ગ ઓર્ડરની સુધારેલી સારવાર પાછળથી 8 ફેબ્રુઆરી 2027 પર અમલમાં આવે છે.
નિયામકે શું નક્કી કર્યું
SEBIએ જણાવ્યું કે આ સમીક્ષા જાહેર પરામર્શ પછી કરવામાં આવી હતી અને તેનો હેતુ કાર્યક્ષમ ક્લોઝિંગ-પ્રાઈસ ડિસ્કવરી તથા કેશ અને ડેરિવેટિવ્ઝ બજારોના વ્યવસ્થિત સંચાલનને સમર્થન આપવાનો હતો. આ પરિપત્ર ક્લોઝિંગ-ઓક્શનનું સમયપત્રક, ઓર્ડર ટ્રાન્ઝિશનના નિયમો અને ડેરિવેટિવ્ઝ સેટલમેન્ટ પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરે છે.
7 ડિસેમ્બર 2026 થી, ક્લોઝિંગ-ઓક્શન સંદર્ભ કિંમત સામાન્ય રીતે સતત ટ્રેડિંગની છેલ્લી 15 મિનિટો દરમિયાન કેશ-માર્કેટના વેપારોની વોલ્યુમ-વેઇટેડ એવરેજ પ્રાઈસ હશે. જો તે અંતરાલમાં કોઈ વેપાર ન થાય, તો દિવસની છેલ્લી વેપાર થયેલી કિંમત લાગુ પડશે; જો દિવસ દરમિયાન કોઈ વેપાર ન થાય, તો અગાઉના ટ્રેડિંગ દિવસની એડજસ્ટેડ ક્લોઝિંગ પ્રાઈસ અથવા બેઝ પ્રાઈસ લાગુ પડશે.
તંત્રીય વાંચન
7 ડિસેમ્બર 2026 થી, આ માળખું ટૂંકા અંતરાલ માટે કેશ ક્લોઝિંગ-પ્રાઈસ ડિસ્કવરીને મોટાભાગના ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગથી અલગ કરશે. આ બ્રોકર્સ, અલ્ગોરિધમિક સિસ્ટમ્સ અને રોકાણકારો માટે દિવસના અંતની એક નવી શ્રેણી ઊભી કરે છે જે સમજવી પડે, પરંતુ પરિપત્ર એવો દાવો કરતો નથી કે આ ફેરફાર કોઈ ચોક્કસ સિક્યોરિટી માટે કિંમતો અથવા વળતર સુધારશે.
7 ડિસેમ્બર 2026 થી, એક્સપાયરી સેટલમેન્ટ અગાઉના માળખામાં વર્ણવેલા ક્લોઝિંગ-ઓક્શનના પરિણામ પર આધાર રાખશે નહીં. તેના બદલે, એક્સપાયર થતા ઇન્ડેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝ સતત કેશ ટ્રેડિંગની છેલ્લી 30 મિનિટો દરમિયાન ઘટક VWAP પરથી ગણતરી કરાયેલા અન્ડરલાઇંગ ઇન્ડેક્સનો ઉપયોગ કરશે, જ્યારે એક્સપાયર થતા સ્ટોક ડેરિવેટિવ્ઝ એક્સચેન્જો સામે અન્ડરલાઇંગ સ્ટોકની છેલ્લી-30-મિનિટના સતત-સત્રના VWAP નો ઉપયોગ કરશે.
પરિપત્ર જે પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે
7 ડિસેમ્બર 2026 થી, શું ક્લોઝિંગ ઓક્શન દરમિયાન નવા આઈસબર્ગ અથવા સ્ટોપ-લૉસ ઓર્ડર મૂકી શકાય? ના. આ પરિપત્ર સત્ર દરમિયાન માત્ર લિમિટ અને માર્કેટ ઓર્ડરની મંજૂરી આપે છે, નવા આઈસબર્ગ ઓર્ડર પર પ્રતિબંધ મૂકે છે અને સ્ટોપ-લૉસ ઓર્ડર પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
3:30 વાગ્યે છોડી દેવાયેલા પાત્ર આઈસબર્ગ ઓર્ડરનું શું થાય છે? 8 ફેબ્રુઆરી 2027 થી, પાત્ર બિન-અમલમાં મુકાયેલા આઈસબર્ગ ઓર્ડરને ક્લોઝિંગ ઓક્શનમાં સંપૂર્ણપણે ખુલ્લા કરાયેલા લિમિટ ઓર્ડર તરીકે ખસેડી શકાય છે, સિવાય કે સહભાગીએ તેને મૂકતી વખતે ઓપ્ટ-આઉટ કર્યું હોય. તેને સતત ટ્રેડિંગમાંથી આગળ લઈ જવાતા અન્ય લિમિટ ઓર્ડર કરતાં નીચી સમય અગ્રતા મળે છે.
એક્સપાયર થતા ઇન્ડેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝ ક્યારે ટ્રેડિંગ અટકાવે છે? તેઓ એક્સપાયરીના દિવસે 3:30 વાગ્યે અટકે છે. બિન-એક્સપાયર થતા ઇન્ડેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝ અને સ્ટોક ડેરિવેટિવ્ઝ 3:45 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહે છે, જેમાં સ્ટોક ડેરિવેટિવ્ઝ તેમની એક્સપાયરીના દિવસે પણ તે જ ક્લોઝિંગ સમય જાળવી રાખે છે.
ઓપરેશનલ જોખમો અને ખુલ્લા પ્રશ્નો
એક્સચેન્જો અને ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશનોએ તેમની પ્રમાણભૂત ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયાઓ અને સિસ્ટમ્સ અપડેટ કરવી આવશ્યક છે. તેથી માર્કેટ સહભાગીઓને અમલીકરણની તારીખો પહેલાં હજુ પણ એક્સચેન્જ-સ્તરની અમલીકરણ સૂચનાઓ, બ્રોકર કટ-ઑફ નિયમો અને ટેસ્ટિંગની વિગતોની જરૂર છે.
રેન્ડમ ક્લોઝ અને બદલાયેલા ઓર્ડર-ટ્રાન્ઝિશન નિયમો કેશ ક્લોઝની નજીક ટાઇમિંગ અને એક્ઝિક્યુશન અનિશ્ચિતતા રજૂ કરે છે. પરિપત્ર માળખું સ્પષ્ટ કરે છે, પરંતુ તે એક્ઝિક્યુશન, લિક્વિડિટી અથવા ચોક્કસ ક્લોઝિંગ કિંમતની ખાતરી આપતું નથી, અને તેને ક્યારે કે શું ટ્રેડ કરવું તે અંગેની ભલામણ તરીકે વાંચવું જોઈએ નહીં.
અધિકૃત સ્ત્રોતો
લિંક કરેલા SEBI સર્ક્યુલર પરથી AI દ્વારા લખાયેલ અને માલિક દ્વારા 18 ઑક્ટોબર 2026 પર એકવાર પ્રકાશિત કરવા માટે આ સમીક્ષા કરેલા ડ્રાફ્ટને સ્પષ્ટપણે અધિકૃત કરતા પહેલા સહાયક દ્વારા ચકાસાયેલ છે. માનવ દ્વારા સમીક્ષા કરાયેલ નથી; કોઈ રોકાણ ભલામણ કે પ્રાઇસ ટાર્ગેટ નથી.